KANUN NO: 4077
TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN
Kabul Tarihi: 23 Subat 1995
Resmi Gazete ile Nesir ve lânı: 8 Mart 1995 - Sayı: 22221
5.t. Düstur, c.34 - s.

BİRİNCİ KISIM
AMAÇ, KAPSAM, TANIMLAR
AMAÇ
MADDE 1 - Bu Kanunun amacı, (...) (*) kamu yararına uygun olarak tüketicinin saglık ve
güvenligi ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, egitici, zararlarını tazmin edici,
çevresel tehlikelerden korunmasını saglayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini
koruyucu girisimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların olusturulmasında gönüllü
örgütlenmeleri tesvik etmeye iliskin hususları düzenlemektir.
_____
(*) Madde 1 de yer alan "ekonominin gereklerine ve" ibaresi, 14.3.2003 tarih ve 25048
sayılı R.G.'de yayımlanan, 6.3.2003 tarih ve 4822 sayılı kanunun 1. maddesi hükmü
geregince, kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüge girmek üzere
metninden çıkarılmıstır.
_____
KAPSAM
MADDE 2 - Bu Kanun, 1 inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında
tüketicinin taraflardan birini olusturdugu her türlü (Degisik ibare: 4822 - 6.3.2003 / m.2 -
Yürürlük m.38) "tüketici islemini" kapsar.
TANIMLAR
MADDE 3- (Degisik: 4822 - 6.3.2003 / m.3 - Yürürlük m.38) Bu Kanunun uygulamasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlıgını,
b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,
c) Mal: Alıs-verise konu olan tasınır esyayı, konut ve tatil amaçlı tasınmaz malları ve
elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi
malları,
d) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karsılıgında yapılan mal saglama dısındaki her türlü
faaliyeti,
e) Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan
veya yararlanan gerçek ya da tüzel kisiyi,
f) Satıcı: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında
tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kisileri,
g) Saglayıcı: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kisileri,
h) Tüketici islemi: Mal veya hizmet piyasalarında tüketici ile satıcı-saglayıcı arasında yapılan
her türlü hukuki islemi,
ı) malatçı-Üretici: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmus olan mal
veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarını üretenler
ile mal üzerine kendi ayırt edici isaretini, ticari markasını veya unvanını koyarak satısa
sunanları,
j) thalatçı: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmus olan mal veya
hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarını yurt dısından
getirerek satısa sunan gerçek veya tüzel kisiyi,
k) Kredi veren: Mevzuatları geregi tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka, özel
finans kurulusu ve finansman sirketlerini,
l) Reklam veren: Ürettigi ya da pazarladıgı malın/hizmetin tanıtımını yaptırmak, satısını
artırmak veya imajını yaratıp güçlendirmek amacıyla hazırlattıgı, içinde firmasının ya da
mal/hizmet markasının yer aldıgı reklamları yayınlatan, dagıtan ya da baska yollarla
sergileyen gerçek ya da tüzel kisiyi,
m) Reklamcı: Ticari reklam ve ilanları reklam verenin duydugu ihtiyaç dogrultusunda
hazırlayan ve reklam veren adına yayınlanmasına aracılık eden ticari iletisim uzmanı gerçek
ya da tüzel kisiyi,
n) Mecra kurulusu: Ticari reklam veya ilanı hedef kitleye ulastıran iletisim kanallarının ya da
her türlü aracın sahibi, isleticisi veya kiralayıcısı olan gerçek veya tüzel kisiyi,
o) Teknik düzenleme: Bir ürünün ve hizmetin, ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere,
özellikleri, isleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama,
isaretleme, etiketleme ve uygunluk degerlendirilmesi islemleri hususlarından biri veya
birkaçını belirten ilgili Bakanlık tarafından Resmi Gazetede yayımlanarak mecburi
uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere uyulması zorunlu olan her türlü
düzenlemeyi,
p) Tüketici örgütleri: Tüketicinin korunması amacıyla kurulan dernek, vakıf veya bunların üst
kuruluslarını,
fade eder.
İKİNCİ KISIM
TÜKETİCİNİN KORUNMASI VE AYDINLATILMASI
AYIPLI MAL
MADDE 4.- (Degisik madde ve baslıgı: 4822 - 6.3.2003 / m.4 - Yürürlük m.38)
Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilanlarında yer
alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında veya teknik düzenlemesinde tespit
edilen nitelik veya niteligi etkileyen niceligine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı
bakımından degerini veya tüketicinin ondan bekledigi faydaları azaltan veya ortadan kaldıran
maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul edilir.
Tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle
yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözlesmeden dönme, malın
ayıpsız misliyle degistirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme
haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettigi bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Tüketici bu seçimlik haklarından biri ile birlikte ayıplı malın neden oldugu ölüm ve/veya
yaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diger mallarda zarara neden olan hallerde
imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir.
malatçı-üretici, satıcı, bayi, acente, ithalatçı ve 10 uncu maddenin besinci fıkrasına göre kredi
veren ayıplı maldan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarından dolayı
müteselsilen sorumludur. Ayıplı malın neden oldugu zarardan dolayı birden fazla kimse
sorumlu oldugu takdirde bunlar müteselsilen sorumludurlar. Satılan malın ayıplı oldugunun
bilinmemesi bu sorumlulugu ortadan kaldırmaz.
Bu madde ile ayıba karsı sorumlu tutulanlar, ayıba karsı daha uzun bir süre ile sorumluluk
üstlenmemislerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmıs olsa bile malın
tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zamanasımına tabidir. Bu süre konut ve tatil
amaçlı tasınmaz mallarda bes yıldır. Ayıplı malın neden oldugu her türlü zararlardan dolayı
yapılacak talepler ise üç yıllık zamanasımına tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malın
piyasaya sürüldügü günden baslayarak on yıl sonra ortadan kalkar. Ancak, satılan malın ayıbı,
tüketiciden satıcının agır kusuru veya hile ile gizlenmisse zamanasımı süresinden
yararlanılamaz.
Ayıplı malın neden oldugu zararlardan sorumluluga iliskin hükümler dısında, ayıplı oldugu
bilinerek satın alınan mallar hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Satısa sunulacak ayıplı mal üzerine ya da ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından
tüketicinin kolaylıkla okuyabilecegi sekilde "özürlüdür" ibaresini içeren bir etiket konulması
zorunludur. Yalnızca ayıplı mal satılan veya bir kat ya da reyon gibi bir bölümü sürekli olarak
ayıplı mal satısına, tüketicinin bilebilecegi sekilde tahsis edilmis yerlerde bu etiketin konulma
zorunlulugu yoktur. Malın ayıplı oldugu hususu, tüketiciye verilen fatura, fis veya satıs
belgesi üzerinde gösterilir.
Güvenli olmayan mallar, piyasaya özürlüdür etiketiyle dahi arz edilemez. Bu ürünlere, 4703
sayılı Ürünlere liskin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun
hükümleri uygulanır.
Bu hükümler, mal satısına iliskin her türlü tüketici isleminde de uygulanır.
AYIPLI HİZMET
MADDE 4/A.- (Ek: 4822 - 6.3.2003 / m.5 - Yürürlük m.38) Saglayıcı tarafından bildirilen
reklam ve ilanlarında veya standardında veya teknik kuralında tespit edilen nitelik veya
niteligi etkileyen niceligine aykırı olan ya da yararlanma amacı bakımından degerini veya
tüketicinin ondan bekledigi faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya
ekonomik eksiklikler içeren hizmetler, ayıplı hizmet olarak kabul edilir.
Tüketici, hizmetin ifa edildigi tarihten itibaren otuz gün içerisinde bu ayıbı saglayıcıya
bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, sözlesmeden dönme, hizmetin yeniden
görülmesi veya ayıp oranında bedel indirimi haklarına sahiptir. Tüketicinin sözlesmeyi sona
erdirmesi, durumun geregi olarak haklı görülemiyorsa, bedelden indirim ile yetinilir. Tüketici,
bu seçimlik haklarından biri ile birlikte 4 üncü maddede belirtilen sartlar çerçevesinde
tazminat da isteyebilir. Saglayıcı, tüketicinin seçtigi bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Saglayıcı, bayi, acente ve 10 uncu maddenin besinci fıkrasına göre kredi veren, ayıplı
hizmetten ve ayıplı hizmetin neden oldugu her türlü zarardan ve tüketicinin bu maddede yer
alan seçimlik haklarından dolayı müteselsilen sorumludur. Sunulan hizmetin ayıplı oldugunun
bilinmemesi bu sorumlulugu ortadan kaldırmaz.
Daha uzun bir süre için garanti verilmemis ise, ayıp daha sonra ortaya çıkmıs olsa bile ayıplı
hizmetten dolayı yapılacak talepler hizmetin ifasından itibaren iki yıllık zamanasımına tabidir.
Ayıplı hizmetin neden oldugu her türlü zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç yıllık
zamanasımına tabidir. Ancak, sunulan hizmetin ayıbı, tüketiciden saglayıcının agır kusuru
veya hile ile gizlenmisse zamanasımı süresinden yararlanılamaz.
Ayıplı hizmetin neden oldugu zararlardan sorumluluga iliskin hükümler dısında, ayıplı oldugu
bilinerek edinilen hizmetler hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Bu hükümler, hizmet saglamaya iliskin her türlü tüketici isleminde de uygulanır.
SATISTAN KAÇINMA
MADDE 5.- (Degisik: 4822 - 6.3.2003 / m.6 - Yürürlük m.38) Üzerinde "numunedir" veya
"satılık degildir" ibaresi bulunmayan bir malın; ticari bir kurulusun vitrininde, rafında veya
açıkça görülebilir herhangi bir yerinde teshir edilmesi halinde satıcı bu malların satısından
kaçınamaz.
Hizmet saglamada da haklı bir sebep olmaksızın kaçınılamaz.
Aksine bir teamül, ticari örf veya adet yoksa, satıcı bir mal veya hizmetin satısını o mal veya
hizmetin kendisi tarafından belirlenen miktar, sayı veya ebat gibi kosullara ya da baska bir
mal veya hizmetin satın alınmasına baglı kılamaz.
Diger mal satısı ve hizmet saglama sözlesmelerinde de bu hüküm uygulanır.
SÖZLESMEDEK HAKSIZ SARTLAR
MADDE 6.- (Degisik madde ve baslıgı: 4822 - 6.3.2003 / m.7 - Yürürlük m.38) Satıcı veya
saglayıcının tüketiciyle müzakere etmeden, tek taraflı olarak sözlesmeye koydugu, tarafların
sözlesmeden dogan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralına aykırı düsecek biçimde
tüketici aleyhine dengesizlige neden olan sözlesme kosulları haksız sarttır.
Taraflardan birini tüketicinin olusturdugu her türlü sözlesmede yer alan haksız sartlar tüketici
için baglayıcı degildir.
Eger bir sözlesme sartı önceden hazırlanmıssa ve özellikle standart sözlesmede yer alması
nedeniyle tüketici içerigine etki edememisse, o sözlesme sartının tüketiciyle müzakere
edilmedigi kabul edilir.
Sözlesmenin bütün olarak degerlendirilmesinden, standart sözlesme oldugu sonucuna
varılırsa, bu sözlesmedeki bir sartın belirli unsurlarının veya münferit bir hükmünün
müzakere edilmis olması, sözlesmenin kalan kısmına bu maddenin uygulanmasını
engellemez.
Bir satıcı veya saglayıcı, bir standart sartın münferiden tartısıldıgını ileri sürüyorsa, bunu ispat
yükü ona aittir.
6/A, 6/B, 6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A maddelerinde yazılı olarak düzenlenmesi öngörülen
tüketici sözlesmeleri en az oniki punto ve koyu siyah harflerle düzenlenir ve sözlesmede
bulunması gereken sartlardan bir veya birkaçının bulunmaması durumunda eksiklik
sözlesmenin geçerliligini etkilemez. Bu eksiklik satıcı veya saglayıcı tarafından derhal
giderilir.
Bakanlık standart sözlesmelerde yer alan haksız sartların tespit edilmesine ve bunların
sözlesme metninden çıkartılmasının saglanmasına iliskin usul ve esasları belirler.
TAKSİTLE SATIS
MADDE 6/A.- (Ek: 4822 - 6.3.2003 / m.8 - Yürürlük m.38) Taksitle satıs, satım bedelinin
en az iki taksitle ödendigi ve malın veya hizmetin sözlesmenin düzenlendigi anda teslim veya
ifa edildigi satım türüdür.
Taksitle satıs sözlesmesinin yazılı sekilde yapılması zorunludur. Sözlesmede bulunması
gereken asgari kosullar asagıda gösterilmistir:
a) Tüketicinin ve satıcı veya saglayıcının isim, unvan, açık adresleri ve varsa erisim bilgileri,
b) Malın veya hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil pesin satıs fiyatı,
c) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirası olarak toplam satıs fiyatı,
d) Faiz miktarı, faizin hesaplandıgı yıllık oran ve sözlesmede belirlenen faiz oranının yüzde
otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
e) Pesinat tutarı,
f) Ödeme planı,
g) Borçlunun temerrüde düsmesinin hukuki sonuçları.
Satıcı veya saglayıcı, bu bilgilerin sözlesmede yer almasını saglamak ve taraflar arasında
akdedilen sözlesmenin bir nüshasını tüketiciye vermekle yükümlüdür. Sözlesmeden ayrı
olarak kıymetli evrak niteliginde senet düzenlenecekse, bu senet, her bir taksit ödemesi için
ayrı ayrı olacak sekilde ve sadece nama yazılı olarak düzenlenir. Aksi takdirde, kambiyo
senedi geçersizdir.
Taksitle satıslarda; tüketici, borçlandıgı toplam miktarı önceden ödeme hakkına sahiptir.
Tüketici aynı zamanda, bir taksit miktarından az olmamak sartıyla bir veya birden fazla taksit
ödemesinde bulunabilir. Her iki durumda da satıcı, ödenen miktara göre gerekli faiz
indirimini yapmakla yükümlüdür.
Satıcı veya saglayıcı, taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun
tümünün ifasını talep etme hakkını saklı tutmussa, bu hak; ancak satıcının veya saglayıcının
bütün edimlerini ifa etmis olması durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi
ödemede temerrüde düsmesi ve ödenmeyen taksit toplamının satıs bedelinin en az onda biri
olması halinde kullanılabilir. Ancak satıcının veya saglayıcının bu hakkını kullanabilmesi için
en az bir hafta süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması gerekir.
Sözlesme sartları tüketici aleyhine hiçbir sekilde degistirilemez.
DEVRE TATİLİ
MADDE 6/B.- (Ek: 4822 - 6.3.2003 / m.9 - Yürürlük m.38) Devre tatil sözlesmeleri, en az
üç yıl süre için yapılan ve bu süre zarfında yıl içinde, belirli veya belirlenebilecek ve bir
haftadan az olmayacak bir dönem için bir veya daha fazla sayıdaki tasınmazın kullanım
hakkının devri ya da devri taahhüdünü içeren ve bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunlu,
yazılı sözlesme ya da sözlesmeler grubudur.
Devre tatil sözlesmelerine iliskin usul ve esasları Bakanlık belirler.
PAKET TUR
MADDE 6/C.- (Ek: 4822 - 6.3.2003 / m.10 - Yürürlük m.38) Paket tur sözlesmeleri;
ulastırma, konaklama ve bunlara yardımcı sayılmayan diger turistik hizmetlerin en az ikisinin
birlikte, her seyin dahil oldugu fiyatla satılan veya satıs taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmidört
saatten uzun bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayı içeren ve bir nüshasının tüketiciye
verilmesi zorunlu, önceden düzenlenmis yazılı sözlesmelerdir.
Paket tur sözlesmelerine iliskin usul ve esasları Bakanlık belirler.
KAMPANYALI SATISLAR
MADDE 7- (Degisik: 4822 - 6.3.2003 / m.11 - Yürürlük m.38) Kampanyalı satıs, gazete,
radyo, televizyon ilanı ve benzeri yollarla tüketiciye duyurularak düzenlenen kampanyalara
istirakçi kabul edilmesi ve malın veya hizmetin daha sonra teslim veya ifa edilmesi suretiyle
yapılan satımdır.
Kampanyalı satıslar Bakanlıgın izni ile yapılır. Bakanlık hangi tür satısların izne tabi
olacagını, ön ödeme, taksit miktarı, teslim süresi, üretici firma garantisi, yatırılacak teminat ile
kampanyalı satıslarda uyulması gereken usul ve esasları tespit eder.
lan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin teslimatının veya ifasının hiç ya da geregi gibi
yapılmaması durumunda, satıcı, saglayıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici, ithalatçı ve 10 uncu
maddenin besinci fıkrasına göre kredi veren müteselsilen sorumludur.
Tüketici kampanyadan ayrılmaya karar verdikten sonra kampanyayı düzenleyen, mal veya
hizmetin tüketiciye teslim tarihini geçmemek sartıyla tüketicinin o ana kadar ödedigi tüm
bedeli ödemekle yükümlüdür.
Kampanyayı düzenleyen, kampanyalı satıslarda düzenlenecek yazılı sözlesmede, 6/A
maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen bilgilere ek olarak "kampanya bitis tarihi" ve "mal veya
hizmetin teslim veya yerine getirilme tarih ve sekli"ne iliskin bilgileri de içeren sözlesmenin
bir nüshasını tüketiciye vermek zorundadır.
Sözlesmede aksi kararlastırılmadıkça, ön ödeme tutarı, mal veya hizmetin satıs bedelinin
yüzde kırkından fazla olamaz.
Kampanyalı satıslarda malın teslim ya da hizmetin ifa süresi on iki ayı asamaz. Konut ve tatil
amaçlı tasınmaz mallar için bu süre otuz aydır.
Tüketicinin ödemeye iliskin tüm edimlerini yerine getirmesi durumunda, malın teslimi ya da
hizmetin ifası, ödemenin bitimini takiben en geç bir ay içinde yapılmak zorundadır.
Kampanyalı taksitle satıslarda 6/A maddesi hükümleri de uygulanır.
KAPIDAN SATISLAR
MADDE 8- (Degisik: 4822 - 6.3.2003 / m.12 - Yürürlük m.38) Kapıdan satıs; isyeri, fuar,
panayır gibi satıs mekanları dısında yapılan satımlardır.
Bakanlık, kapıdan satıs yapacaklarda aranılacak nitelikleri, bu Kanuna tabi olan ve olmayan
kapıdan satısları ve kapıdan satıslara iliskin uygulama usul ve esaslarını belirler.
Bu tür satıslarda; tüketici, teslim aldıgı tarihten itibaren yedi gün içinde malı kabul etmekte
veya hiçbir gerekçe göstermeden ve hiçbir yükümlülük altına girmeden reddetmekte
serbesttir. Hizmetlerin satımında ise bu süre, sözlesmenin imzalandıgı tarihten itibaren baslar.
Bu süre dolmadan satıcı veya saglayıcı, kapıdan satıs islemine konu mal veya hizmet
karsılıgında tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasını veya borç altına sokan
herhangi bir belge vermesini isteyemez. Satıcı, cayma bildirimi kendisine ulastıgı andan
itibaren yirmi gün içerisinde malı geri almakla yükümlüdür.
Tüketici, malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen degisiklik ve bozulmalarından
sorumlu degildir.
Taksitle yapılan kapıdan satıslarda 6/A maddesi, kampanyalı kapıdan satıslarda 7 nci madde
hükümleri ayrıca uygulanır.
KAPIDAN SATISLARDA SATICININ VE SAGLAYICININ YÜKÜMLÜLÜGÜ
MADDE 9.- (Degisik madde ve baslıgı: 4822 - 6.3.2003 / m.13 - Yürürlük m.38) Kapıdan
satıs sözlesmelerinde, sözlesmede bulunması gereken diger unsurlara ilave olarak mal veya
hizmetin nitelik ve niceligine iliskin açıklayıcı bilgiler, cayma bildiriminin yapılacagı açık
adres ve en az on altı punto ve koyu siyah harflerle yazılmıs asagıdaki ibare yer almak
zorundadır:
Tüketicinin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe
göstermeksizin teslim aldıgı veya sözlesmenin imzalandıgı tarihten itibaren yedi gün
içeresinde malı veya hizmeti reddederek sözlesmeden cayma hakkının var oldugunu ve cayma
bildiriminin satıcı/saglayıcıya ulasması tarihinden itibaren malı geri almayı taahhüt ederiz.
Tüketici, sahip oldugu haklarının da yazılı bulundugu sözlesmeyi imzalar ve kendi el yazısı
ile tarihini yazar. Satıcı veya saglayıcı, bu bilgilerin sözlesmede yer almasını saglamak ve
taraflar arasında akdedilen sözlesmenin bir nüshasını tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Bu madde hükümlerine göre düzenlenmis bir sözlesmenin ve malın tüketiciye teslim
e